Bu ek; bir keşif seansına başlamadan önce önüne koyacağın, sistemi köşeye sıkıştırmak için zihnini tetikleyecek “Kâşif Bıçağındır”. Ne zaman bir ekranda “Şimdi neyi denesem?” diye takılırsan, gözünü bu karttaki taktiklere çevir.

🧭 Bölüm 1: 5 Farklı Şapkayla Keşif Turları (Exploratory Tours)

Sisteme her defasında aynı gözle bakarsan hep aynı şeyleri görürsün. Seans boyunca kafandaki “şapkayı” değiştirerek şu turlara çık:

+----------------------------------------------------------------------------------------------------+
|                                    KEŞİFÇİ TEST TUR KARTLARI                                       |
+-------------------+-----------------------------------+--------------------------------------------+
| TUR ADI           | ŞAPKAN / ROLÜN                    | NE YAPACAKSIN? (MÜHENDİSLİK REFLEKSİ)      |
+-------------------+-----------------------------------+--------------------------------------------+
| 1. Sabırsız Turist| Dünyanın en aceleci kullanıcısı   | Butonlara art arda bas, sayfaların tam     |
|    Turu           |                                   | yüklenmesini beklemeden linklere tıkla.    |
+-------------------+-----------------------------------+--------------------------------------------+
| 2. Kötü Niyetli   | Sistemin açığını arayan dolandırıcı| İndirim kodunu iki sekmede aynı anda dene, |
|    Korsan Turu    |                                   | URL'deki ID'leri elle değiştir, geri bas.  |
+-------------------+-----------------------------------+--------------------------------------------+
| 3. Acemi Yaşlı    | Teknolojiyi hiç bilmeyen kullanıcı| Formları yanlış sırada doldur, zorunlu     |
|    Turu           |                                   | alanları boş geç, garip yerlere tıkla.     |
+-------------------+-----------------------------------+--------------------------------------------+
| 4. Ters Yön       | Kuralları bilerek tersten işleten | Sepete gitmeden ödeme linkini zorla,       |
|    Turu           | dedektif                          | sipariş onaylanırken tarayıcıyı kapat.     |
+-------------------+-----------------------------------+--------------------------------------------+
| 5. Çöpçü          | Sistemi veriyle boğan saldırgan   | Alanlara 5.000 karakter yapıştır,          |
|    Turu           |                                   | emojiler bas, özel karakterler fırlat.     |
+-------------------+-----------------------------------+--------------------------------------------+

💣 Bölüm 2: En Çok Bug Çıkaran “Sıra Dışı Veri” Cephanesi

Metin kutuları ve veri alanları yazılımcıların en savunmasız olduğu kapılardır. Şu veri türlerini panona kopyala ve testlerde kullan:

  1. Hiçlik ve Boşluk Saldırıları:

    • (Tek bir boşluk) veya (Art arda 10 boşluk) $\rightarrow$ Sistem bunu dolu metin mi sanıyor?

    • null, nil, undefined, NaN, 0, -1 $\rightarrow$ Kod bu kelimeleri gerçek veri sanıp çöküyor mu?

  2. Karakter Kodlama (UTF-8) ve Emoji Tuzakları:

    • 🚀 🔥 💥 👻 🛑 $\rightarrow$ Veritabanı emojiyi kaydedebiliyor mu, yoksa soru işaretine ??? mi çeviriyor?

    • İ, ı, Ş, ğ, ç, ö, ü (Türkçe karakter testleri – özellikle İngilizce sistemlerde arama yaparken).

    • 测试, مرحبا, русский (Farklı alfabeler sisteme gönderildiğinde arayüz bozuluyor mu?)

  3. Güvenlik ve Kod Enjeksiyonu Denemeleri:

    • <script>alert('test')</script> (Basit XSS açığı testi – ekranda pop-up açılıyor mu?)

    • ' OR '1'='1 (Basit SQL sorgu kaçağı denemesi).

📋 Bölüm 3: Doldurulabilir Boş SBTM Seans Kartı (Session Sheet Template)

Bir keşif seansı yaptığında Test Liderine sunacağın matbu şablon:

Plaintext

 
================================================================================
KEŞİFÇİ TEST SEANS KAYIT FORMU (SESSION SHEET)
================================================================================
Tarih / Saat    : .... / .... / 202..  -  Saat: .... : ....
Test Uzmanı     : .............................................................
Charter Kodu    : CH-..........................................................
Hedef Modül     : .............................................................
Zaman Sınırı    : [  ] 45 Dk    [  ] 60 Dk    [  ] 90 Dk

1. ZAMAN DAĞILIMI (TBS HESABI - Toplam %100 Olmalı):
   - [ %... ] Hazırlık (Setup)       : Veri üretimi, oturum açma hazırlıkları
   - [ %... ] Saf Test (Test)        : Gerçek keşif ve sınır zorlama eforu
   - [ %... ] Kusur Analizi (Bug)    : Bulunan hataları loglama ve kanıtlama

2. SEANS SIRASINDA İZLENEN PATİKALAR:
   * ..........................................................................
   * ..........................................................................

3. YAKALANAN ŞÜPHELİ DURUMLAR & HATALAR (DEFECTS):
   * [Bug ID veya Not]: .......................................................
   * [Bug ID veya Not]: .......................................................

4. SEANS SONU DEĞERLENDİRME VE KALAN RİSKLER (DEBRIEF NOTLARI):
   * ..........................................................................
================================================================================

4. “Bir de Şöyle Düşün” (Kutu İçeriği)

💡 Bir de Şöyle Düşün: Beyaz Şapkalı Hırsız Olmak

Bir banka şubesinin güvenliğini test etmek için tutulmuş bir sızma uzmanı (etik hacker) olduğunu hayal et:

  • Standart Güvenlik Görevlisi: Kapının önünde durur, içeri girenlerin kimliğine bakar (Senaryolu Test).

  • Etik Hırsız (Keşifçi Testçi): Şubenin yangın merdivenini kancayla çeker, havalandırma kapağının vidasını gevşetir, elektrik panosunun kapağını zorlar, veznedarın dikkatini dağıtıp arkadaki masaya zarf bırakır.

Keşif turları, sistemin “etik hırsızı” olmaktır. Normal bir müşterinin asla yapmayacağı yaramazlıkları sen yapmalısın ki; kötü niyetli biri geldiğinde sistem dimdik ayakta kalabilsin.

5. Mini Alıştırma

Senaryo: Bir otel rezervasyon sisteminde oda arama kutusunu test ediyorsun.

Soru: Yukarıdaki “Sıra Dışı Veri” ve “Turlar” cephanesini kullanarak; bu arama kutusuna gireceğin 3 farklı sıra dışı girdi ve kullanıcı davranışı belirle.

  1. Giriş-Çıkış Tarihi Çakışması: Giriş tarihine 15 Ekim, çıkış tarihine ise 10 Ekim (geçmiş bir gün) seçip arama butonuna basmak (Sistem geçmişe rezervasyon yapıyor mu?).

  2. Kişi Sayısı Taşması: Oda kişi sayısı alanına klavyeden elle -3 veya 9999 yazmak.

  3. Sabırsız Turist Tıklaması: Şehir arama kutusuna “Antalya” yazıp “Ara” butonuna 1 saniye içinde fareyle art arda 5 kez basmak (Sistem sunucuya 5 mükerrer sorgu atıp kilitleniyor mu?).

ÖncekiSonraki